:: Πού ακριβώς κείται η Κοινότης Καλλονής;

Η Κοινότης Καλλονής κείται προς τα Β. της ομωνύμου πεδιάδος της Λέσβου απέχουσα περί τα 3 χλμ εκ του ομωνύμου κόλπου ταύτης ένθα το επίνειόν της – Σκάλα Καλλονής – αποτελούν συνοικισμόν κτισθέντα προς στέγασιν προσφύγων της Μικρασιατικής καταστροφής και αποτελούντα μετά των επί της οδού ευρισκομένων χωρίων Παπιανών, Κεραμίου και Αργιανών, απεχόντων απ’ αλλήλων περί τα 500-1000 μέτρα την Κοινότητα Κεραμίου-Παπιανών.


Προς Δ. της Καλλονής και περί τα δυο χιλιόμετρα επί της οδούς προς το Δ. τμήμα της νήσου, ευρίσκεται εις τα υπώρειας του λόφου Παρθένη, το χωρίον Δάφια αποτελούν ιδία Κοινότητα όπου κατά τους χρόνους τους Τουρκοκρατίας, λόγω του καλυτέρου κλιματος και θέας, διέμενον οι προύχοντες μπέηδες, Αγάδες, Αρχαί, λείψανα των Μεγάρων των οποίων, σώζονται μέχρι σήμερον.


Προς Β. και επί το χιλιόμ. επί της οδού προς Πέτραν –Μόλυβον, ευρίσκεται σχεδόν ερειπωμένος ο συνοικισμός Σουμουρίων-Εσωμέρια κατά Ι Κόντον, ένθα το πάλαι επί Τουρκοκρατίας διέμενον μόνον Τορύκοι οίτινες εθεωρούντο οι πλέον κακοί της Περιφερείας διό και η παροιμία δια τα άτακτα παιδιά των Χριστιανών ως αναφέρει εις τα μελετήματά του ο κ. Κόντος, σελ. 66 : «Σουμουρίτκου Τουρκί». Σήμερον, εις τα ερείπια του συνοικισμού έχουν εγκατασταθή οικογένειαι προσφύγων αι οποίαι συν τω χρόνοω εγκαταλείπου ν τας εστίας των διά να μετοικήσουν εις Καλλονήν ή εις τας παραπλησίους Κοινότητας Δαφίων, Αρίσβης κτλ διότι ο συνοικισμός στερείται σχολείου, εκκλησίας, φωτισμού, υδρεύσεως, αγοράς και δεινοπαθούν διά την προμήθειαν των χρειωδών. Ούτος ο «συνοικισμός» διοικητικώς αποτελεί συνοικισμόν της κοινότητος Καλλονής.


Προς Α. και επί της οδού προς Μυτιλήνην περί το χιλιόμετρον κείται η Κοινότης Αρίσβης, συνοικισμός προσφύγων εκ μικράς Ασίας πλινθόκτιστος ως επί το πλείστον ο οποίος κατ’ αρχάς απετέλει μέρος της Κοινότητος Καλλονής αποσπασθείς ως αυτόνομος Κοινότης από… (λείπει κείμενο).
Η Αρίσβη ωνομάσθη ούτως, άμα τη ανακηρύξει εις αυτόνομον Κοινότητα ονομαζομένη προηγουμένως και νυν εισέτι υπό των παλαιοτέρων κατοίκων του λεκανοπεδίου Τζουμαϊλί, διότι  ήτο επί Τουρκοκρατίας, συνοικισμός καθαρώς Τουρκικός. Ωνομάσθη ούτως υπό των Τούρκων διότι υπήρχεν εκεί επί Βυζαντινών, χωρίον ονομαζόμενον «Άγιος Κοσμάς» εξ’ ού «Άγκεσμος» ή «Άγκοσμας» παραφθαρέν εις Τζουμαϊλί ως αναφέρει εις την Λεσβιάδα του ο Σταύρ. Αναγνώστου εν σελίδι 160 και εις τα μελετήματά του ο Κόντος σελ. 14. Η Καλλονή κειμένη εντός της μεγαλυτέρας και ευφορωτέρας ομωνύμου πεδιάδος της νήσου και περιστοιχουμένη υπό ελαιώνων και συκεώνων, στερείται ορίζοντος και αναλόγου θέας.


Ταύτην διαρρέουν δυο χείμμαροι, εξ’ ων ο εις προς Δ. εις τα παρυφάς της κωμοπόλεως ονομαζόμενος Καθάριος ποταμός ο οποίος κατά την τελευταίαν δεκαετίαν πολλάκις υπερεκχειλίσας εγέννετο πρόξενος ζημιών και ανθρωπίνων θυμάτων του Δ. τμήματος της κωμοπόλεως (Συνοικισμός).
Ο δε έτερος, διερχόμενος διά του κέντρου της κωμοπόλεως και ονομαζόμενος «Αχυρωνιάς» παραλαμβάνει τας αποχετεύσεις του πλείστου της κωμοπόλεως και καθ’ όλων το μήκος του εντός τη κωμ/λεως εκατέρωθεν υπάρχουν κρηπιδώματα τούτου και εις το κέντρον της κωμ/λεως η κοίτη του επί 90 μ. εκαλύφθη κατά το θέρος του 1956, υπό πλακός εκ σιδηροπαγούς σκυροκονιάματος αποτελέσασα την πλατείαν του χωρίου. Το έργον τούτο απετέλει όνειρον των Καλλονιατών διότι εστερούντο πλατείας και η θέα της κοίτης του ποταμού αποτελεί οιωνεί θέμα δυσμενών σχολίων εκ μέρους των επισκεπτών συγκρινόντων το όνομα της κωμοπόλεως με την πραγματικότητα.

Ούτος υπερεκχειλίσας κατά τη νύχτα της 16ης Νοεμβρίου 1955 δεχθείς τα ύδατα του υπερεκχειλίσαντος χειμάρου «Τσικνιά» ευρισκομένου περί το χιλιόμετρον Ανατ. Της Καλλονής εγένετο πρόξενος μεγάλων ζημιών διότι ύδατα τούτου ανήλθον εις πολλά σημεία του Β.Δ. τμήματος κωμοπόλεως περί το μέτρον υπέρ την επιφάνειαν του εδάφους καταστρέψαντα τα εν τους υπογείοις των οικιών εναποθηκευμένα γεωργικά προϊόντα.


Αναφέρεται το γεγονός διότι οι γεροντότεροι δεν ενθυμούνται τοιούτο συμβάν ούτε είχον ακούσει τι παρόμοιον. Κατόπιν τούτου ελήφθησαν τα ανάλογα μετρα διευρύνσεως της κοίτης «Τσικνιά» προς διασφάλισιν της κωμοπόλεως Καλλονής εξ ενδεχομένης πλημμύρας. –Φαίνεται και άλλοτε, άγνωστον πότε- διέτρεξεν η Καλλονή τοιούτον κίνδυνονεκ πλημμύρας του Τσικνιά ς καταδεικνύουν λείψανα τεραστίας τοιχοποιΐας, παρά τας όχθας τούτου εις τα σημεία απ’ όπου προεκλήθη και η πρόσφατος.